5e zondag door het jaar A

 

In onze levens hebben wij allemaal voorbeeldfiguren, mensen die door hun leven heen iets hebben laten zien wat ons inspireert en wij overnemen. Dat zie je overal: in hoe je met mensen omgaat, in je werk en ook in je geloof. Is er iemand geweest die jou iets over het geloof liet zien, vooral door wie hij of zij was? De heilige Johannes Chrysostomus, een kerkleraar uit de vierde eeuw zei eens dat als je wilt dat iemand christen wordt, jij ze een jaar bij je moet laten wonen. Dat klinkt natuurlijk als een prachtig ideaal. Door jouw normale leven heen zou je de ander dan inspireren om leerling van de Heer te worden. Tegelijkertijd is het ook een confronterend beeld. Ik weet namelijk niet of een jaar bij mij op de bank zitten iemand dichter bij God brengt. Eigenlijk betwijfel ik het. Johannes houdt ons op een goede manier voor dat geloof dus zichtbaar zou moeten worden door onze manier van leven. Dat licht mag door ons heen schijnen. 

Het draait dus niet om leuke praatjes of mooie rituelen. Dat is allemaal mooi meegenomen, maar ons geloof mag dieper gaan. In de tweede lezing schrijft de heilige apostel Paulus aan de christenen in Korinthe. Deze kerkgemeenschap heeft hij opgericht en geeft ze in een brief nog wat adviezen mee. De stad Korinthe hield van sterke sprekers. Mooie taal gold er als een kunstvorm. Maar Paulus verlegt de aandacht: niet de spreker staat centraal, maar God die werkzaam wordt. Geloof is natuurlijk niet tegen woorden, we hebben ze nodig om de boodschap verder de wereld in te dragen. Maar we moeten onszelf niet te belangrijk maken en vooral niet teveel in onszelf gaan geloven. Het gaat er niet om dat wij schitteren, maar dat God zichtbaar wordt. Ons vertrouwen ligt daarom niet in woorden, maar in Hem.

Christus is het licht dat schijnt. Wij mogen daarin delen: we hoeven het niet te maken, alleen door te laten. Wij zijn geen schijnwerpers, maar de ramen waardoor zijn Licht zichtbaar wordt.

Dit klinkt door in alle lezingen van vandaag. Jesaja vertelt in zijn profetie dat licht doorbreekt waar liefde concreet wordt. Het volk Israël is net teruggekeerd uit de ballingschap, maar echt samenleven blijkt ingewikkeld te zijn. Er is machtsmisbruik en men is meer bezig met uiterlijke schijn, dan met leven vanuit de liefde. Dat kan anders. Jezus vertelt daarom in de Bergrede iets geruststellends. We hoeven het niet op eigen kracht te doen. We zijn namelijk licht van de wereld. We hoeven het niet meer te worden, we kunnen het laten schijnen. Het beeld van het zout kan daarin helpen. Het is een smaakversterker, het brengt naar boven wat er al aanwezig is. Gods genade hebben wij al ontvangen. Het is aan ons om er ruimte aan te geven.

Dit roept ook een spanning op, want het kan al snel klinken alsof het geloof ons alleen maar zegt: wees lief, en dan komt alles vanzelf goed. Maar zo eenvoudig is het niet. We weten hoe de wereld kan zijn; goedheid wordt niet altijd beantwoord met goedheid en vriendelijkheid kan zelfs naïef lijken. Soms kan het ons bang maken dat we over het hoofd worden gezien, dat het zachte geen standhoudt tegenover alles wat luid en hard is. Toch is juist dat zachte geen teken van zwakte. Leven vanuit de liefde vraagt vaak meer moed dan meegaan in hardheid, want het is eenvoudiger om terug te slaan dan om open te blijven. Het kwade schreeuwt, maar het zachte fluistert. Juist daar, niet in het lawaai maar in de stilte en de rust, in de zachtheid, laat God zich vinden en toont ons wat werkelijk sterk is.

We hoeven het geloof niet zelf uit te vinden; we mogen gewoon Christus volgen en ons openstellen voor het licht dat Hij al in ons heeft gelegd. Misschien helpt het om af en toe terug te kijken en onszelf eerlijk af te vragen: wanneer heb ik zelf zo’n licht ervaren? Wie was die persoon die mij goed deed, die mij richting gaf, soms zonder veel woorden? Tegelijk mogen we de vraag omkeren: voor wie zou ik zo iemand kunnen zijn? Niet groots of opvallend, maar juist in het gewone van elke dag. Want vaak gebeurt het daar. In een moment van aandacht, in niet oordelen maar door juist geduldig te zijn en trouw te blijven. Dingen die klein lijken, maar die licht kunnen brengen in het leven van een ander. Misschien beseffen we het zelf vaak niet eens, omdat het vanzelfsprekend lijkt maar levensveranderend werkt. Leerling van Jezus-zijn vraagt van ons dat we het licht dat we ontvangen hebben niet verbergen, maar het eenvoudig laten schijnen waar we zijn. Want waar liefde zichtbaar wordt, daar breekt Gods licht door. Amen.