Levende Vissen

  Vandaag vieren we Christus Koning, een feest dat in 1925 werd ingesteld na de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Juist in een tijd van onrust en falend leiderschap wilde de Kerk benadrukken dat Christus onze ware Koning is. Nog steeds best actueel. We zien een veelkleurigheid aan leiders in onze eigen wereld. Ook in de Bijbel komen we het koningschap tegen. In het Oude Testament is er lang geen koning. God regeert namelijk. Hij heeft de Tien Geboden gegeven en de profeten wijzen daar steeds weer op. God werkt er doorheen. Ten tijde van de profeet Samuel kijkt het joodse volk naar de buren en zien dat er koningen zijn. Dat is modern; helemaal van deze tijd en dat willen zij eigenlijk ook wel. Dit leggen ze aan Samuel voor. De profeet ziet het niet zitten, want: God regeert! God is de ware Leider en Koning. Uiteindelijk stemt God in met het verzoek, maar stelt wel dat de koning meer macht en rijkdom heeft dan zijn volksgenoten; er komt een verschil. Er komt een eerste koni...

  Langzaam bewegen we naar het einde van het kerkelijk jaar. Volgende week is het alweer Christus Koning en met de Advent starten we weer opnieuw. Het is verleidelijk om al vooruit te kijken. De eerste Kerstkaart heb ik al ontvangen en de liturgieboekjes voor Kerst staan al in de mailbox op mijn reacties te wachten. Deze bijzondere tijd aan het einde van het Kerkelijk Jaar zou je dan bijna over het hoofd zien, terwijl het ons iets heel bijzonders voorhoudt: de apocalyptische rede van Jezus. Hij spreekt over de eindtijd. In onze tijd en eigenlijk door alle eeuwen heen zien mensen al tekenen van de eindtijd; Natuurrampen, oorlogen en gedoe kleuren dat het besef dat alles eindig is en Jezus bijna voor de deur staat. Ook vandaag de dag komt dit weer meer op; Amerikaanse presidentsverkiezingen, een kabinetscrisis en allemaal gedoe kleuren ook nu weer dat idee van eindigheid en men staart soms al naar boven om te zien of Jezus al onderweg is.   Die tekenen zijn dus van alle tijden....

In een tijd waarin we weer een Amerikaanse president krijgen die roept dat ‘America first’ komt, is het een nare constatering om te zien dat het niet alleen een houding aan de andere kant van de oceaan is, maar we het ook in onze eigen levens tegen kunnen komen. Vaak genoeg kunnen we horen dat men eerst de eigen schaapjes op het droge moeten hebben, alvorens we anderen kunnen helpen. Tijd maken voor anderen of vrijwilligerswerk doen is ook iets dat steeds moeilijker wordt, want we hebben het allemaal druk zat en dan moet je ook nog voor jezelf zorgen. De realiteit is wel dat ik dit advies ook vaak geef. Je kan namelijk alleen iets geven als je zelf ook ademruimte heb. Wanneer we al ons geld weggeven aan goede doelen en zelf niets meer over houden om te eten, dan gaat er iets mis. Als je jezelf continue voorbij loopt om voor anderen te zorgen, dan kukkel je op een gegeven moment om. Het heeft met balans te maken. Een quote uit mijn geitenwollensokken-tijd: “Je kan pas goed voor anderen ...

  We kunnen er bijna niet omheen; de Amerikaanse presidentsverkiezingen staan voor de deur. Wanneer er in de ons omringende landen verkiezingen zijn is dit één van de vele thema’s op het journaal. Dit geldt niet voor wat er aan de andere kant van de oceaan gebeurt; dit domineert al maanden de media. Artikelen worden er volgeschreven, podcasts gemaakt en theatershows met zelfbenoemde Amerikadeskundigen trekken vollen zalen. De Verenigde Staten blijven tot de verbeelding spreken, er zijn meningen genoeg en in alle eerlijkheid, ik lees en beluister het allemaal graag. Wel vind ik het ingewikkeld worden als er “christelijke” stemadviezen klinken en soms nog wel duidelijker geformuleerd: ‘Als christen hoor je op die kandidaat te stemmen”. Vaak wordt er dan uit standpunt uitgelicht en daar wordt dat hele advies op gebaseerd. Onder andere op dit soort momenten ben ik blij met onze paus. Hij laat zich namelijk niet voor een karretje spannen en benoemt de ingewikkelde en kwalijke standpunte...

  Steeds vaker hoor ik van medegelovigen dat ze op pelgrimstocht gaan of zijn geweest. Sommigen fietsen naar Santiago de Compostela, anderen wandelen het Pieterpad of doen Rome aan. Het zijn prachtige manieren om ons geloof handen en letterlijk voeten te geven. Je komt in beweging, even los van het alledaagse en hebt de tijd en ruimte om je op God te richten. Dat is het doel van een pelgrimage: ons richten op de Heer. Het is natuurlijk geweldig als je de kans krijgt om letterlijk in beweging te komen, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Gelukkig hoef je niet per se wandelschoenen aan te trekken of de fietsbanden op te pompen. Je op God richten kan je altijd doen, onder alle omstandigheden. Daarmee kunnen we het hele leven zien als een ware pelgrimstocht. Zeker in het komende jaar zal hier meer aandacht voor zijn. In 2025 vieren we weer een Heilig Jaar. Als paus Franciscus op 24 december de Heilige Deur van de Sint-Pieter opent vangt weer een Jubeljaar aan, met deze keer ...

Vandaag spreekt het Evangelie over dienstbaarheid. Het klinkt als een makkelijk onderwerp. De opdracht is helder: als leerlingen van de Heer mogen we ons daar op richten. Tegelijkertijd is het een opdracht die ook redelijk plat geslagen lijkt. Dienstbaarheid komen we overal tegen en iedereen zal het er wel mee eens zijn dat we oog moeten hebben voor de mensen om ons heen. Dienstbaarheid is ook 'makkelijk' uit te voeren als je hierbij aandacht hebt voor je naasten, voor mensen met wie je het goed kunt vinden. Het wordt wat lastiger als je dienstbaar wilt zijn voor mensen die je niet zo goed kent, laat staan wanneer je het betoont aan mensen met wie je van mening verschilt of op gespannen voet staat. Vandaag de dag worden verschillen namelijk makkelijk vergroot en men eerder zoekt de eigen bubbel op om daarin het lekker met elkaar eens te zijn. Terwijl wij als leerlingen van de Heer niet geroepen worden om de gemakkelijkste weg te kiezen. In het Evangelie is Jezus met zijn vrie...

Aan het begin van de nieuwe week bekijk ik altijd het Evangelie voor de komende zondag. Soms ontstaat er al een eerste idee. Daarna lees ik Bijbelcommentaren om wat achtergrondgegevens te hebben. Zo gaat de week verder en richting vrijdag komt er vaak wel iets. Deze week liep dat anders, op mijn computer staan nu verschillende beginnetjes omdat ik er simpelweg niet uitkwam en dan begin je maar steeds weer opnieuw. Het Evangelie van vandaag ligt namelijk ook wat gevoelig. Zo’n zin: “Wat God derhalve heeft verbonden mag een mens niet scheiden”, is knap ingewikkeld als je in zo’n situatie zit of je het in jouw omgeving meemaakt. Met deze Bijbeltekst in de hand hebben ook veel mensen elkaar de maat genomen, of zijn in ondragelijke situaties tegen beter weten in bij elkaar gebleven. Elk woord kan dan gevoelig liggen en daar mogen we samen een weg in vinden. Het is goed om te weten dat Jezus een ideaal schetst. Het ideaal dat twee mensen zich met elkaar verbonden weten, van hart tot hart, ...

  Als we in een groep werken, horen we vaak de oproep om 'out of the box' te denken. Alles moet dan mogelijk zijn en niets is te gek. Toch vind ik dat persoonlijk best lastig. We houden vaak van duidelijke kaders. Die geven houvast en zorgen voor structuur. Maar wanneer we te sterk vasthouden aan die vaste denkbeelden, kunnen ze ons ook beperken. We raken vast in ons eigen gelijk en sluiten alles uit wat daarbuiten valt. En voor we het weten, raken we gevangen in polarisatie; niet alleen in onze samenleving, maar ook in de Kerk. Je schiet er niets mee op en verstijft enkel in de eigen bubbel. De laatste jaren is het sterker aanwezig in de Kerk. Termen als links en rechts, conservatief en progressief steken weer de kop op. Als de paus A zegt, had hij eigenlijk B moeten zeggen en andersom. Qua hete hangijzers kun je het nooit goed doen; je stelt altijd iemand teleur. De ene kerklocatie is bijvoorbeeld te traditioneel en de andere locatie is te vooruitstrevend. Met andere woorden:...

Jezus gebruikt vandaag het voorbeeld van een kind om aan zijn vrienden duidelijk te maken wat dienstbaarheid is. Het gebeurt vaker dat de Heer kinderen voor ons een voorbeeld doet zijn. In het Bijbelboek Matteüs staat een vergelijkbare gebeurtenis van wat wij vandaag bij Marcus lezen. De leerlingen vragen daar aan Jezus wie het belangrijkste zal zijn in Gods Rijk. Jezus plaatst vervolgens een kind in het midden van de groep en stelt dat zij moeten geloven als kinderen. Over dit gedeelte preek ik regelmatig bij kinderdoopvieringen . Zij hebben namelijk iets wat wij later jammer genoeg allemaal kwijtraken. Er is nieuwsgierigheid. Ze willen alles onderzoeken en van alles weten. Vragen staat vrij, is het devies en soms zou je ze dan bijna achter het behang willen plakken. Die nieuwsgierigheid en misschien zelfs wel de ontvankelijkheid is een prachtige schat die we moeten proberen vast te houden. Tegelijkertijd is er nog een prachtige eigenschap die kinderen hebben: de vreugde. Een kind ...

  Als we nu naar buiten zouden lopen en willekeurig aan mensen de vraag stellen wie Jezus is, dan krijgen we waarschijnlijk een variëteit aan antwoorden: sommigen zullen noemen dat Hij iets met God te maken heeft, een wijze leraar is of het christendom gesticht heeft. Anderen beschrijven Hem wellicht als een historisch figuur, die echt bestaan heeft maar 'natuurlijk niet goddelijk is'. Misschien worden we ook wel uitgelachen omdat we durven te vragen naar ‘een sprookjesfiguur’. Het kan een bonte rij aan antwoorden opleveren. Sommigen zullen compleet de plank misslaan, anderen reiken richting de waarheid en wellicht is er iemand die een gelovige beschrijving kan geven. Want echt doordrongen zijn van wie Jezus is, dat is maar weinigen écht gegeven. Hem herkennen wil niet automatisch zeggen dat we Hem daadwerkelijk kennen. Dit komen we ook tegen in het Evangelie van vandaag. Jezus is met zijn vrienden onderweg. De stip aan de horizon waar Hij naartoe trekt is Jeruzalem, Zijn lij...

  Alweer enige tijd geleden zag ik een straatinterview op tv waarin aan een voorbijganger werd gevraagd of we tegenwoordig nog wel alles mogen zeggen. Die bewuste persoon maakte van zijn hart geen moordkuil en zei dat het niet meer kan. Alles is gevoelig, zo zei hij, en je kunt inderdaad niets meer zeggen. De interviewer ging hierop door en vroeg wat er dan niet meer gezegd zou mogen worden. Hierop volgde een hele lijst met hete hangijzers; één voor één werden ze opgenoemd. De interviewer ging nog wat verder: “Dat mag je dus allemaal niet meer zeggen?” “Nee”, bevestigde de ander, waarop de geslepen interviewer zei: “Maar u heeft het net wel gezegd.” Het is een wat flauw voorbeeld, want we leven in een wereld waar men soms meer tegenover elkaar dan naast elkaar lijkt te staan, en de polarisatie overal aanwezig lijkt. De gevoeligheden liggen aan de oppervlakte en, hoe goed je ook je best doet, op tenen gaan staan is bijna niet te vermijden. Het is natuurlijk de vraag of het daadw...

Een paar weken geleden was ik mee op een van de zomerkampen van ons bisdom. Het was geweldig om met tieners een week op pad te zijn en zo samen een mooie tijd te hebben. In die week heb ik ontzettend vaak UNO gespeeld, een kaartspelletje. Eigenlijk is het gewoon pesten, maar volgens de tieners is het echt een heel ander spel. Er was een deelnemer die dit continu wilde spelen en ik was vaak de gelukkige. Het ingewikkelde was wel dat hij liever niet verloor en daarom wat rommelde met de regels. Het waren ook zijn kaarten en in zijn gedachte had hij er daarom ook recht op. Soms gingen andere kinderen met hem de discussie aan, maar hij bleef het steeds weer proberen. Aan de ene kant was het grappig om te zien hoe creatief hij met de regels omging, maar tegelijkertijd kwam het ook het spelletje niet ten goede. Regels zijn er namelijk niet voor niets, ze geven een bepaalde structuur en je weet waar je aan toe bent. In ons dagelijks leven kunnen regels soms beklemmend voelen, terwijl ze e...

  Soms kunnen we in de Bijbel teksten tegenkomen die wat ongemakkelijk aanvoelen. Het is dan gemakkelijk om ze over te slaan en het er vooral niet over te hebben. Op die manier houden we het leuk en gezellig. Tegelijkertijd doen we die teksten daarmee tekort en sluiten we ons af voor de boodschap die ze ons te brengen hebben. Ooit kreeg ik een Bijbeltje, een klein boekje waar alle ingewikkelde teksten uit waren geknipt. Als je het doorbladerde, waren er soms woorden weg, maar ook hele zinnen en hoofdstukken. Je hield een gatenkaas over waar niets van te breien was. De kern ontbrak. Ook dat zal niet de bedoeling zijn. Moeilijke teksten, en hetzelfde geldt voor ingewikkelde situaties en nare omstandigheden, zullen we onder ogen moeten komen. Daarmee wordt het niet per se leuker, maar hopelijk zien we dan wel dat het dragelijker is dan we in eerste instantie dachten. Vaak ligt er namelijk onbegrip aan ten grondslag. Onbegrip is niet alleen iets van onze tijd; we zien het ook dui...